Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak eta Donostiako Zinemaldiak zinema, informazioa eta gazteen emantzipaziorako politika publikoak uztartu dituzte jaialdiaren 74. edizioan. Lankidetzaren barruan, Zinema eta Etxebizitza zikloa antolatu dute. Lau filmek etxebizitza eskuratzeko, galtzeko edo etxea eraikitzeko modu ezberdinak dituzte hizpide. Horrez gain, Gaztelagun programaren informazio-gune bat jarriko dute Okendo plazan, gazteei bereziki zuzenduta. Programak alokairua ordaintzeko zuzeneko laguntzak eskaintzen ditu.
Ekimenak euskal gazteen kezka nagusietako bat zinemaren lengoaia erabiliz jorratuko du, eta Etxebizitza Sailaren presentzia baliabide erabilgarri bihurtuko du Zinemaldian: etxebizitzari kulturaren ikuspegitik begiratzeko gonbidapena izango da, batetik, eta eskuragarri dauden laguntzak ezagutzeko eta eskaera zuzenean izapidetzeko gunea, bestetik.
“Etxebizitzak gazteen bizitzako erabaki gehiegi baldintzatzen ditu gaur egun: noiz emantzipatu, non bizi, norekin partekatu bizitza-proiektu bat edo etorkizunerako zer itxaropen eraiki ditzaketen. Horregatik, Gaztelagun gazteak dauden guneetara hurbildu nahi dugu, baita elkarrizketa, kultura, eztabaida eta pentsamendu kritikoa sustatzen diren espazioetara ere, haien bizitzetan eragin handienetakoa duen gai publikoetako bati buruz hitz egiteko”, adierazi du Denis Itxaso Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak.
Itxasok lankidetza hau Gaztelagun iaz BBK Live jaialdiaren inguruan egindako dibulgazio-ekintzarekin hasitako ildoaren barruan kokatu du. Helburua da informazio publikoa ohiko administrazio-kanaletatik ateratzea eta euskal gazteriaren topagune, parte-hartze gune eta sozializazio espazioetara hurbiltzea.
Sailburuak gogorarazi du Gaztelagunek zuzenean murrizten duela milaka gaztek alokairua ordaintzeko egiten duten ahalegin ekonomikoa, eta, aldi berean, Eusko Jaurlaritza etxebizitza eskuragarrien eskaintza handitzeko lanean ari dela. “Gaztelagunek ez du ordezkatzen eskaintza hori handitzeko erronka estrukturala, baina gazte askoren ahalegin ekonomikoa zuzenean arintzen du eta beren bizitza-proiektua mugagabe ez atzeratzen laguntzen die. Gure betebeharra da egiturazko irtenbideak eta epe laburrean erabilgarriak diren tresnak uztartzea, eta, gainera, emantzipatzeko zailtasun handienak dituztenen errealitatearekin konektatzen duten hizkuntza eta espazioak erabiltzea”, gaineratu du.
Zikloak hainbat hamarkada eta geografiatako lau film biltzen ditu, eta etxebizitza kontakizunaren erdigunean jartzen dute: El pisito / The Little Apartment (Marco Ferreri, Isidoro Martínez-Vela Ferry, Espainia, 1958), 5 metros cuadrados / 5 Square Meters (Max Lemcke, Espainia, 2011), Gisaengchung / Parasite (Parásitos, Bong Joon-ho, Hego Korea, 2019) eta aurki aurkeztuko den beste film bat.
Egitaraua irailaren 22an hasiko da, 09:00etan, Trueba zinemen 1. aretoan. Cinco metros cuadrados filma emango dute Gazteriaren Epaimahaiaren aurrean, eta Denis Itxasok aurkezpena egingo du eta hizketaldi batean parte hartuko du. Príncipe zinemen 10. aretoan zikloko saioak hauek izango dira:
El pisito filmak umorea baliatzen du 1950eko hamarkadako Madrilen etxebizitza eskuratu nahian dabilen bikote baten zailtasunak erakusteko; 5 metros cuadrados lanak etxebizitza-proiektua hondoratzean bikote gazte batek bizi duen frustrazioa kontatzen du; eta Parásitos filmak etxeko espazioa desberdintasunaren erretratu bihurtzen du.

Lankidetzak alderdi praktikoa ere badu, gazteei zuzendua. Zinemaldiak iraun bitartean, Gaztelagunek informazio-gune bat izango du Okendo plazan. Han, 18 eta 35 urte bitartekoek programa ezagutu, zalantzak argitu eta eskaera zuzenean aurkezteko laguntza jaso ahal izango dute.
«Istorio orok leku bat behar du» lelopean, etxebizitza-politika publikoa Euskadiko kultur eta gazteentzako topagune nagusietako batera eramango du guneak.
Gaztelagunek hileko alokairuaren %60 arte estaltzen du, gehienez 300 euro pertsonako eta hileko. Programan sartzeko gehienezko diru-sarrerak 30.000 euro dira banakako eskaeretarako, 36.764 euro bi pertsonako bizikidetza-unitateetarako eta 39.184 euro familia ugarientzat. Aurten, gainera, logelen alokairua eta azpierrentamendua ere diruz laguntzen dira, eta etxebizitza partekatu batean gehienez bi laguntza eman daitezke, baldin eta bizikidetza-unitate bakoitzak bere kontratua badu.
Neurriek berehalako erantzuna izan dute: 526 eskaera jaso dituzte indarrean sartu zenetik lehen hiru asteetan; 2025eko aldi berean, berriz, 258 izan ziren. Beraz, %104ko hazkundea izan da. Laguntzaren batez besteko zenbatekoa 273 eurokoa da hilean, eta onuradunen alokairuaren %52,1 inguru estaltzen du.
Programak 7.679 onuradun aktibo ditu, eta 2026an 9.106 gazteri eman die laguntza ekonomikoa. Programa abian jarri zenetik, 17.326 pertsonak jaso dute Gaztelagunen laguntza, eta metatutako inbertsioa 96,2 milioi eurotik gorakoa da.
Ekimenaren bidez, Sailak eta Zinemaldiak pantaila, kalea eta politika publikoa lotuko dituzte: nola bizi garen pentsatzera gonbidatzen duten lau istorio, eta gazteei emantzipaziorako beren istorioari ekiteko tresna zehatz bat hurbiltzen dien gune bat.
Informazio gehiago eta eskaerak: gaztelagun.eus
Álexek eta Virginiak, ezkondu nahi dutenez, pisu bat erosi dute plano gainean hiri handi baten kanpoaldean. Aurrezki guztiak bildu dituzte sarrera ordaintzeko, gehi berrogei urterako hipoteka bat. Pisuak entregatzeko hilabete batzuk besterik falta ez direnean, obrak gelditu eta ingurua zigilatuko dute. Álexek soluzio bat nahi du eta edozer egingo du bere etxea lortzeko eta amestutako bizitza hura izateko.
Rodolfok eta Petritak hamabi urte daramatzate harremanetan. Ezkontzeko pisu bat behar dute baina ez dute aurkeitzen. Rodolfo azpialokatuta bizi da Martina zaharraren etxean. Hiltzear dago Martina. Etxejabea zain dago, etxebizitza hustu eta eraikina eraitsi nahi baitu. Lagun batzuek irtenbide heroiko bat aholkatuko diote Rodolfori: Martinarekin ezkontzea eta emakumea hil arte itxarotea, alokairua heredatzeko. Hasieran ez du nahiko, baina geroz eta zalantza gehiago izango ditu.
Ki-taeken familiako guztiak langabezian daude, eta Park familia aberatsaren bizimoduak izugarrizko interesa pizten die. Egun batean, Parken etxean ingelesezko eskolak emateko gomendatuko dute semea. Bidaia kontrolaezin baten hasiera izango da, eta inor ez da onik aterako.